SEKCJA FORTEPIANU
F o r t e p i a n
W fortepianie struny rozpięte na stalowej ramie uderzane są młoteczkami obciągniętymi filcem. Naciśnięcie klawisza powoduje uderzenie młoteczka w strunę, przenosząc jednocześnie dynamikę uderzenia w klawisz. Natychmiast po pobudzeniu struny młoteczek odbija się od niej i w zależności od siły uderzenia, zatrzymuje się wyżej lub niżej. Pozwala to na szybką repetycję (uderzanie kilka razy tego samego dźwięku w szybkim tempie), w odróżnieniu od pianina. Po zwolnieniu nacisku na klawisz do struny przyciskany jest tłumik wyciszający jej drgania. W ten dość skomplikowany sposób mechanizm fortepianu realizuje podstawową cechę tego instrumentu odróżniającą go od wcześniejszych instrumentów strunowych, klawiszowych, które nie miały możliwości kształtowania dynamiki dźwięku oraz czasu jego trwania.
- dowiedz się więcej -
Kierowniczką sekcji jest Maria Warchoł-Sobiesiak. Gry na instrumencie ponadto uczą: Katarzyna Balon, Joanna Blazel-Sobala, Anna Brachman, Maria Francuz, Gizela Fritz, Artur Hes, Katarzyna Kosterka, Renata Kuchcik, Krystyna Kurzeja-Kultys, Katarzyna Leśnik, Joanna Maier, Cecylia Maier-Plewka, Bożena Niedziela, Agnieszka Robok, Aleksandra Skotarek, Jolanta Wawrzyńczyk i Ksenia Więcek.
SEKCJA INSTRUMENTÓW SMYCZKOWYCH I SZARPANYCH
W i o l o n c z e l a
Wiolonczela składa się z dużego pudła rezonansowego z dwoma otworami w kształcie stylizowanej litery f (ef) oraz szyjki z bezprogową podstrunnicą, zakończoną główką w charakterystycznym kształcie ślimaka. Struny, podparte na mostku (zwanym też podstawkiem), napinane są za pomocą klinowych naciągów - kołków, umieszczonych po obu stronach główki, z drugiej strony zaczepione są na strunociągu. Struny wiolonczeli były niegdyś wykonywane z preparowanych jelit zwierzęcych lub z linek tkanych ze srebrnych drutów. Współcześnie niemal wyłącznie wykonywane są ze stali. Instrument ma cztery struny normalnie strojone w kwintach do następujących dźwięków (począwszy od najniżej strojonej) - C (65.4Hz), G (98Hz), d (146,8Hz),a (220Hz), i obejmuje zakres dźwięków od C do a2. Tessitura wiolonczeli w orkiestrze jest oczywiście mniejsza i obejmuje skalę C-c2.
- dowiedz się więcej -
Kierownikiem sekcji jest Leon Mielomąka. Gry na instrumencie ponadto uczą: Karolina Orzelska, Aleksandra Stopa oraz Joanna Urbańska-Mikszta.
S k r z y p c e
Pudło skrzypiec składa się z dwóch lekko wypukłych płyt, wierzchnia często wykonana z drzewa świerkowego, dolna z drzewa jaworowego. Płyty łączą ze sobą boczki, również z drzewa jaworowego. Płyty mają boczne wycięcia w kształcie litery C. Na górnej płycie umieszczone są otwory rezonansowe w kształcie litery f, zwane również efami. Górna płyta wzmocniona jest belką przebiegającą pod struną G. Od wewnątrz płytę górną i dolną rozpiera drewniany kołeczek zwany duszą (przenosi drgania z płyty górnej na dolną). Do pudła rezonansowego przymocowana jest szyjka, na niej znajduje się gryf (bezprogowa podstrunnica), a całość kończy komora kołkowa z główką zwykle w charakterystycznym kształcie ślimaka. 4 struny, podparte na podstawku (zwanym też mostkiem), napinane są za pomocą kołków umieszczonych w komorze kołkowej. W swojej historii budowniczy skrzypiec, lutnicy, szukając idealnego brzmienia instrumentu, eksperymentowali z jego wymiarami, materiałami (np. do dziś posądza się Stradivariego, iż cała tajemnica jego instrumentów tkwi w składnikach lakieru). Działo się tak zwłaszcza w baroku, a potem w XIX wieku.
- dowiedz się więcej -
Naszymi nauczycielami są: Justyna Dzierbicka-Przeliorz, Izabela Klapuch, Barbara Kuczera, Romana Kuczera, Krzysztof Maślanka, Renata Mielimąka, Adam Mokrus i Katarzyna Żurek.
A l t ó w k a
Altówka - muzyczny instrument strunowy z grupy chordofonów smyczkowych. Altówka jest nieco większa od skrzypiec, ma niższy, głębszy i łagodniejszy ton. Większa od skrzypiec, ale na tyle niewielka, by można grać na niej jak na skrzypcach opierając na ramieniu. Standardowe długości pudeł rezonansowych altówek wynoszą 16" (40,6 cm), 15 1/2" (39,4 cm), (41 cm), (42cm), (43 cm). Instrument ma cztery struny normalnie strojone w kwintach do następujących dźwięków (począwszy od najniżej strojonej) - c (130,8Hz), g (196Hz), d1 (293,7Hz), a1 (440Hz) i obejmuje zakres dźwięków od c do a3. Notacja zazwyczaj w kluczu altowym należącym do grupy kluczy C. Technika gry na altówce jest taka sama jak na skrzypcach, altowiolista gra z nieco większym oparciem. Smyczek jest nieco krótszy i nieco cięższy niż w skrzypcach. Altówka powstała wraz z skrzypcami w okresie baroku i była używana jako instrument akompaniujący skrzypcom, grający zwykle partie basowe, pogłębiając przestrzeń muzyczną. Dopiero współcześnie, wraz z rozwojem sztuki instrumentacji zaczęto traktować altówkę jako samodzielny instrument nadając mu ważniejszą rolę w orkiestrze symfonicznej. Zaczęto też komponować utwory solowe na altówkę.
- dowiedz się więcej -
Naszą nauczycielką jest Olga Rumpel, Rafał Woźniak.
K o n t r a b a s
Kontrabas - muzyczny instrument strunowy z grupy smyczkowych; jest największym instrumentem tej grupy. Instrument posiada cztery struny strojone w kwartach (począwszy od najniżej strojonej): E1 (41,2Hz), A1 (55Hz), D (73,4Hz), G (98Hz) i obejmuje zakres dźwięków od E1 (w kontrabasach orkiestrowych, 5-strunowych C1 (32,7 Hz). Kontrabas, podobnie jak inne instrumenty z tej rodziny powstał w początkach XVI wieku. W przeciwieństwie do wymienionych wyżej, nie ma źródeł w żadnym z dawnych instrumentów. Początkowo prawdopodobnie był wiolonczelą o niższym stroju. Ze względu jednak na to, że pudło wiolonczeli było zbyt małe, by odpowiednio wzmocnić tak niskie dźwięki, zaczęto budować instrumenty większych rozmiarów.
- dowiedz się więcej -
Naszym nauczycielem jest Roman Huzior.
G i t a r a
Gitara - instrument muzyczny z grupy strunowych szarpanych z pudłem rezonansowym, gryfem i progami na podstrunnicy. Przeważnie ma 6 strun. Instrumenty podobne do dzisiejszych gitar są znane od ponad 5000 lat. Gitara być może wywodzi się z instrumentu cithara, używanego w starożytnych Indiach i Azji Środkowej. Instrumenty podobne do gitary pojawiają się w starożytnych rzeźbach i figurkach z Susa w Iranie. Słowem qitara Arabowie nazywają różnego rodzaju lutnie - poprzedników dzisiejszych gitar. Nazwa guitarra została wprowadzona do języka hiszpańskiego po X w., gdy gitary zostały sprowadzone na Półwysep Iberyjski przez Maurów.
- dowiedz się więcej -
Naszym nauczycielem jest Marceli Kubica i Franciszek Wieczorek .
SEKCJA INSTRUMENTÓW DĘTYCH
- DREWNIANYCH
K l a r n e t
Klarnet składa się z prostej, cylindrycznej drewnianej rury z otworami zamykanymi klapami. Klarnet podzielony jest na 5 części: ustnik, baryłkę, korpusy: górny i dolny, oraz czarę głosową. Częśći te w futerale przechowuje się osobno, a do grania montuje się je składając je wkładając odpowiednio toczone końcówki jednych części w drugie. Klarnet ma swoje korzenie w arabskich instrumentach ludowych, np. w arabskim flecie stroikowym. Twórcą współczesnego klarnetu był Johann Cristoph Denner w początkach XVIII wieku. Udoskonalił on istniejący instrument chalaumeau (szałamaja), dodając (dwie) klapy i wydłużając go. Mimo postępu w stosunku do poprzedniego instrumentu klarnet był rzadko używanym instrumentem w pierwszej połowie XVIII wieku. W 1720 dodano lejkowate rozszerzenie u końca instrumentu (czarę głosową). W 1812 Ivan Mueller zaprezentował nowy model klarnetu wyposażony w trzynaście klap. Dokonane udoskonalenia klarnetu uczyniły go instrumentem w pełni funkcjonalnym i w takim kształcie pozostał praktycznie niezmieniony do współczesnych czasów.
- dowiedz się więcej -
Kierownikiem sekcji jest Marek Laszczak, a ponadto gry na klarnecie uczy Joanna Kania oraz Ryszard Ucher
F l e t
Flet - instrument dęty drewniany z grupy aerofonów wargowych. Zazwyczaj ma postać cienkiej, pustej w środku rurki .Pierwsze ślady fletów odnajduje się w Chinach. Szacuje się, że powstały ok. 4000 tys. lat przed naszą erą. Istnieją poszlaki, które pozwalają wierzyć, że flet poprzeczny znany był już w starożytności. Na pewno jednak był znanym i popularnym instrumentem już w średniowieczu. W XI-wiecznej kopii z modlitewnika św. Grzegorza z Nazjanzu, którego oryginał pochodzi z IX wieku, znajduje się rysunek pasterza grającego na flecie poprzecznym.
- dowiedz się więcej -
Naszymi nauczycielami są: Grażyna Hejno i Zdzisław Stachura.
S a k s o f o n
Saksofon - instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych. Klasyfikację tę zawdzięcza swojej budowie i stroikowi. Występuje w siedmiu odmianach różniących się wielkością i zakresem dźwięków. Najczęściej stosowanymi odmianami saksofonów są:
Saksofon sopranowy - zazwyczaj w kształcie prostej rury. Strój B lub C. Brzmienie delikatne i słodkie.
Saksofon altowy - w kształcie odwróconej litery S. Stosunkowo mały i lekki. Strój Es lub F ale najczęściej Es. Bogate i ciepłe brzmienie.
Saksofon tenorowy - w kształcie odwróconej litery S. Średniej wielkości lecz ciągle dość łatwy w użyciu. Strój B lub C (znany także jako C-Melody). Czyste, wyraziste i nieco rzewne brzmienie.
Saksofon barytonowy - w kształcie odwróconej litery S z zawinięciem w górnej części. Dużych rozmiarów. Strój Es. Głębokie, nieco chropowate brzmienie.
- dowiedz się więcej -
Naszym nauczycielem jest Krzysztof Biskup i Artur Motyka.
O b ó j
Instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych. Obój należy do grupy instrumentów z podwójnym trzcinowym stroikiem. Do tej samej rodziny należą także rożek angielski, fagot i kontrafagot. Skala (zakres dźwięków muzycznych) instrumentu wynosi od b do b3. Instrument to podłużna "rura", lekko stożkowa, zakończona lejkowatym rozszerzeniem. Otwory nawiercone na długości instrumentu otwierane i zamykane są klapami. W instrument dmie się za pośrednictwem cienkiej, metalowej rurki (otoczonej korkiem, na którą nawija się podwójną trzcinkę) ze stosunkowo dużym ciśnieniem, a jednocześnie niewielką ilością powietrza. Stroik umieszczony u wylotu rurki, składa się z dwóch listków wykonanych z trawy o nazwie arundo trzcinowate Arundo donax - i złożonych ze sobą. Powietrze przepływając pomiędzy nimi wywołuje ich wibrację, drganie. Korpus instrumentu tradycyjnie wykonywany jest z drewna, najczęściej afrykańskiego blackwoodu (Dalbergia melanoxylon), istnieją także egzemplarze wykonane z drewna rosewood (Dalbergia nigra). Standardowa długość instrumentu wynosi ok 60 cm. Obój charakteryzuje się melancholijnym, śpiewnym i dość przenikliwym brzmieniem co predestynuje go do roli instrumentu solowego. Świetnie sprawdza się także w muzyce filmowej.
- dowiedz się więcej -
Gry na instrumencie uczy Jan Ludwik.
F a g o t
Fagot - (z wł. znaczy "wiązka", instrument bowiem jest zawsze wykonany z drewna, twardego, np. bukowego). Należy on do grupy instrumentów dętych drewnianych z grupy aerofonów stroikowych z podwójnym stroikiem. Do tej samej rodziny należą także obój, rożek angielski i kontrafagot, który transponuje oktawę niżej od fagotu. Istnieją dwie odmiany fagotu: niemiecka (hecklowska) i francuska. Różnią się one brzmieniem i mechanizmem, a także wysokością (niemiecki ma 130 cm, zaś francuski 150 cm). Skala (zakres dźwięków muzycznych) instrumentu wynosi od B1 do f2(jednak górny dźwięk zależy głównie od umiejętności grajacego i można uzyskac wyższe). Instrument składa się z sześciu części : stroika (1), esu (2), skrzydła (3), stopy (4), rury basowej (5) oraz czary głosowej (6). Tworzą one kanał o długości ponad 2,4 m. Otwory nawiercone na długości instrumentu otwierane i zamykane są klapami (tylko 5 - e,d,c,h,a - bezpośrednio palcami). Stroik umieszczony u wylotu rurki składa się z dwóch płytek wykonanych z trawy o nazwie arundo trzcinowate (łac. Arundo donax) złożonych ze sobą. Uderzając w nie jęzkiem i jednocześnie dmuchajac grajacy wydobywa dźwięk.Przy takim samym układzie klap,a różnej sile nacisku na stroik można czasami wydobyc różne dzwięki. Korpus instrumentu tradycyjnie wykonywany jest z drewna, najczęściej z klonu. Instrument charakteryzuje się głębokim, melancholijnym i bardzo naturalnym brzmieniem. Fagot jest większy niż obój i rożek angielski, brzmi niżej.
- dowiedz się więcej -
Naszym nauczycielem jest Paweł Szklarski.
- BLASZANYCH
T r ą b k a
Współczesna trąbka składa się z metalowej rury, najczęściej wykonanej z mosiądzu, rzadziej z metali szlachetnych. Rura skręcona jest w pętlę. Z jednej strony zakończona kielichowym lub stożkowym ustnikiem, a z drugiej rozszerzeniem w kształcie dzwonu (czarą). Zespół trzech zaworów (najczęściej tłoków) otwiera lub zamyka alternatywne drogi przepływu powietrza, umożliwiając zmianę wysokości dźwięku. Trąbka wyposażona jest także w jeden lub więcej zaworów pozwalających usuwanie gromadzącej się wilgoci (śliny grającego i skroplonej pary wodnej). Strojenie trąbki polega na drobnej regulacji długości głównej pętli (między innymi dźwięku g), ale także za pomocą pozostałych krąglików. Brzmienie trąbki w dużej mierze zależne jest od techniki gry i może być łagodne i melodyjne bądź ostre i wibrujące. Charakterystyczna dla tego instrumentu jest duża siła dźwięku i donośność. Zastosowanie tłumików pozwala na zmianę siły i barwy dźwięku.
- dowiedz się więcej -
Naszym nauczycielem jest Andrzej Frydrychowicz.
W a l t o r n i a
Metalowy róg zbudowany z rury zakończonej kielichowym rozszerzeniem tradycyjnie przyjął formę okrągłej, pojedynczej lub podwójnej pętli. Instrument posiadał różne rozmiary i stroje. Początkowo róg używany był do polowań. Zaczęto ich także używać w produkcjach teatralnych do tworzenia dźwiękowych elementów specjalnych. Technika gry na tym instrumencie wymaga, aby jednocześnie dmuchać przez odpowiednio ułożone wargi, obsługiwać wentyle i manipulować ręką w czarze głosowej instrumentu. Historia rogu jako instrumentu muzycznego rozpoczęła się w 1680r. za sprawą księcia Franza Antona von Spork. Odwiedzając on Francję zainteresował się instrumentem. Zachwycony jego czystym i donośnym brzmieniem polecił dwóm swoim przybocznym muzykom nauczyć się grać na tym instrumencie. Tymi osobami byli Wenzel Sweda i Peter Röllig, których można uznać za pierwszych profesjonalnych instrumentalistów grających na rogach. Za ich pośrednictwem róg dotarł do Niemiec i Austrii.
- dowiedz się więcej -
Gry na instrumencie uczy Grzegorz Grzegorzek.
P u z o n
W puzonie suwakowym zmiana długości instrumentu odbywa się za pośrednictwem teleskopowego elementu - rury w kształcie litery U połączonej przesuwnie z główną częścią instrumentu. Luz pomiędzy dwiema rurami tworzącymi teleskop jest na tyle mały, by utrzymać odpowiednie ciśnienie wewnątrz instrumentu, lecz zarazem na tyle duży, by umożliwić swobodne przesuwanie się rur względem siebie. Materiał, z jakiego wykonywane są trące elementy, jest tak dobrany, by zminimalizować siły tarcia. Zwykle są to stopy niklu. W nowoczesnych instrumentach trące elementy mogą być pokryte tworzywem sztucznym, np. teflonem. Dla każdego położenia instrumentalista może grać dźwięki z szeregu harmonicznego. Całkowity suw suwaka dobierany jest tak, by zapewnić interwał pomiędzy drugą a trzecią składową harmoniczną pomiędzy skrajnymi położeniami. W przypadku puzonu tenorowego jest to B do f, czyli siedem interwałów półtonowych. W związku z tym suwak przejmuje siedem standardowych pozycji, wliczając w to dwie skrajne. Są one rozłożone nieliniowo na długości suwaka. I tak odległość pomiędzy pierwszą a drugą pozycją wynosi ok. 8 cm, a pomiędzy szóstą a siódmą około 12 cm. Całkowita długość puzonu tenorowego wynosi ok. 2,74 m.
- dowiedz się więcej -
Naszym nauczycielem jest Sebastian Wieczorek.
SEKCJA AKORDEONÓW I OGRANÓW
A k o r e o n
Akordeon (fr. Accordéon) - instrument muzyczny z grupy aerofonów[1][2]. Rodzaj harmonii, oparty na stroikach przelotowych. Prąd powietrza, zagęszczony przez ręcznie poruszany miech, wywołuje dźwięk, wprawiając w drganie stroik. Początkowo działał przy użyciu miechów nożnych, które z czasem zostały zastąpione przez miech ręczny. Instrument ten z prawej strony ma klawiaturę klawiszową (lub guziki w przypadku akordeonu guzikowego), a z lewej guziki (dźwięki basowe, akordy oraz - choć nie zawsze - specjalny manuał melodyczny zwany barytonem).Niektórzy instrumentoznawcy umieszczają akordeon w grupie idiofonów[3][4], jednak jest to bardzo kontrowersyjne twierdzenie, gdyż idiofony same w sobie są źródłem dźwięku, w odróżnieniu od aerofonów, w których źródłem dźwięku jest słup powietrza. Ta kontrowersyjna klasyfikacja akordeonu do idiofonów wynika z uznania za źródło dźwięku samych stroików, a nie przepływającego przez nie powietrza.
- dowiedz się więcej -
Kierownikiem sekcji jest Adrianna Brola. Ponadto gry na instrumencie uczy Franciszek Prus.
O r g a n y
Organy piszczałkowe to klawiszowy, aerofoniczny oraz idiofoniczny instrument muzyczny; budowany najczęściej w kościołach, filharmoniach, salach koncertowych, aulach. Organy piszczałkowe są największym instrumentem nieporównywalnym z żadnym innym, jaki został wymyślony, pod względem rozmiarów przestrzennych, ilości źródeł fal dźwiękowych, sumarycznej mocy emitowanej do otoczenia, dynamiki i bardzo często różnorodności barw i możliwości kolorystycznych. Przewyższają nawet w wielu aspektach orkiestrę symfoniczną, chociaż na organach gra tylko jeden człowiek. Rozpiętość skali dźwięków dużych organów wynosi ok. 10 oktaw, co jest równe pełnemu zakresowi wysokości dźwięków odbieranych przez słuch ludzki (od 16 Hz do ok. 20 000 Hz).
- dowiedz się więcej -
Naszymi nauczycielami są: Elżbieta Włosek-Żurawicka oraz Stanisław Pielczyk.
SEKCJA TEORII
Kierowniczką sekcji jest Maria Francuz. Ponadto teorii uczą: Teresa Bednorz, Gabriela Ciołek-Sitter, Ks. Wiesław Hudek, Joanna Korytowska, Dorota Kwiatoń-Strzelecka, Aleksandra Musioł, Jacek Porszke, Iwona Remiorz.
Dyrygentkami chórów są: Iwona Remiorz - PSM I stopnia oraz Joanna Glenc - PSM II stopnia.
Bibliotekę prowadzi Joanna Korytowska